Kapilaroskopia, diagnostyka mikrokrążenia ⋆ dr Łukasz Szczygieł

Kapilaroskopia


Diagnostyka mikrokrążenia

Kapilaroskopia to bezbolesne badanie, stosowane we wstępnej diagnostyce schorzeń tkanki łącznej. Polega na oglądaniu poprzez mikroskop naczyń krwionośnych pogranicza skóry palców i paznokci. Na badaną okolicę nakłada się specjalny olejek i ogląda miejsce badania pod mikroskopem. Przy ocenie brany pod uwagę jest kolor tła, liczba i kształt naczyń krwionośnych oraz ich wielkość.

Ewentualne poszerzenie naczyń czy też obecność pętli naczyniowych nasuwa podejrzenie choroby tkanki łącznej i stanowi wskazanie do przeprowadzenia pogłębionej diagnostyki reumatologicznej. Kapilaroskopia przydatna jest szczególnie przy podejrzeniu wczesnych postaci twardziny układowej, gdzie wyniki badań dodatkowych nie do końca pozwalają na rozpoznanie schorzenia i włączenie leczenia.

diagnostyka krążenia
co to jest kapilaroskopia
 

Wskazania do kapilaroskopii:

  • objaw Raynaud (napadowe kolejno: zblednięcie, zasinienie i zaczerwienienie palców rąk i stóp z uczuciem kolejno zdrętwienia, bólu i pieczenia, z następowym możliwym uszkodzeniem skóry), w celu odróżnienia choroby Raynaud (o nieznanej przyczynie) od zespołu Raynaud, występującego w przebiegu chorób tkanki łącznej,
  • cukrzyca (mikroangiopatia cukrzycowa),
  • choroby naczynioskurczowe,
  • przewlekła niewydolność żylna,
  • obrzęki limfatyczne,
  • niedokrwienie kończyn dolnych pochodzenia tętniczego.

Nowe wskazania do przeprowadzania kapilaroskopii

Ocena kapilar naczyniowych w trądziku różowatym, zapaleniu łojotokowym skóry, łuszczycy, jak również w nadciśnieniu tętniczym, otyłości, odmrożeniach i zaburzeniach neurologicznych. Urządzenia kapilaroskopowe można również zastosować w ocenie zmian guzowatych i innych dermatozach, a także w monitorowaniu wyników leczenia, m.in. w łuszczycy zwykłej.

Badanie kapilaroskopowe jest bardzo użytecznym badaniem do sprawdzenia poprawności diagnozy ustalonej na podstawie obrazu klinicznego i badań serologicznych (w tym przeciwciał przeciwjądrowych ANA). W wielu przypadkach pozwala z dużym prawdopodobieństwem trafności postawić wstępną diagnozę lub przynajmniej określić kierunek jej poszukiwań.

Jak odbywa się badanie

Badanie wykonuje się za pomocą kapilaroskopu, specjalistycznego mikroskopu do badania włosowatych naczyń krwionośnych, z powiększeniem 50-200x, współpracującego z kamerą bezpośrednio przekazującą obraz na monitor komputerowy, z możliwością zapisania otrzymanych obrazów. Wynik kapilaroskopii przekazywany jest w formie opisu, z dołączonymi w razie potrzeby zdjęciami, w dniu badania.

Przygotowanie do kapilaroskopii

1

Stan paznokci

W ciągu tygodnia poprzedzającego badanie nie należy usuwać „skórek” i nie wykonywać manicure. W dniu badania, paznokcie rąk nie mogą pomalowane (tipsy i hybrydy są dopuszczalne, ale „skórki” nie mogą się na nie nakładać, muszą obejmować strefę odrostu paznokcia).

2

Odstawienie leków

Jeżeli stan pacjenta na to pozwala, na dzień przed badaniem zaleca się odstawić leki rozszerzające naczynia krwionośne. W razie wątpliwości lub konieczności nieprzerwanego zażywania któregoś leku, należy skonsultować się z lekarzem wykonującym badanie.

3

Dieta

W ciągu 6 godzin poprzedzających badanie nie należy pić kawy oraz spożywać pokarmów i napojów zawierających kofeinę (cola, napoje energetyzujące, cukierki z kofeiną). Ponadto nie pić mocnej herbaty, alkoholu i nie palić papierosów.

4

Badanie

Należy zgłosić się minimum 20 minut przed badaniem, tak aby naczynia krwionośne rąk przystosowały się do temperatury pomieszczenia (zalecenie szczególnie ważne w okresie zimowym).

Lokalizacje